Verklaring aangenomen door het Uitvoerend Bureau van de Vierde Internationale op 28 februari 2026.
1. Na jarenlang door verschillende Amerikaanse regeringen met militaire aanvallen te zijn bedreigd, hebben de VS, in samenwerking met Israël, raketaanvallen en bombardementen op Iran uitgevoerd. Trump heeft het Iraanse leger opgeroepen zich over te geven of ‘een wisse dood tegemoet te zien’. Iran heeft teruggeslagen met aanvallen op Amerikaanse militaire bases in de Golf en nu dreigt er een grotere regionale oorlog.
2. Het voorwendsel voor deze oorlog zijn de ‘onbesliste’ onderhandelingen over het nucleaire programma van Iran en de bewering van Trump dat Iran langeafstandsraketten bouwt om Europa of zelfs de VS aan te vallen, hetzelfde refrein als toen George W. Bush en Tony Blair in 2003 beweerden dat Irak westerse doelen kon aanvallen met slechts ‘45 minuten waarschuwing’. De hypocrisie van de sterkste militaire machten – uitgerust met wereldwijde slagkracht en kernwapens – die beweren dat Iran een betekenisvolle bedreiging vormt voor mensen zo ver weg als New York, is overduidelijk. Iran had enkele concessies gedaan in zijn uraniumverrijkingsprogramma en ook aangeboden om zijn gas en olie open te stellen voor Amerikaanse contracten – dat was niet genoeg voor een bullebak en oorlogszuchtige als Trump, die volledige onderdanigheid en gehoorzaamheid aan zichzelf persoonlijk en aan de VS op geopolitiek vlak eist.
3. Militaire acties moeten worden gezien in de context van de openlijk agressieve en kolonialistische koers van de VS onder een neofascistische regering, met toenemende concurrentie tussen imperialismen om directe toegang tot hulpbronnen naarmate de neoliberale en globaliserende orde uiteenvalt. De ontvoering van Nicolas Maduro en Cilia Flores in Venezuela en de daaruit voortvloeiende controle over de regering van het land, Trumps dreigementen tegen Groenland, de voortdurende genocide tegen de Palestijnen en de geplande ‘wederopbouw’ van Gaza, de annexatie van de Westelijke Jordaanoever en nu de bommen die op Teheran vallen, maken allemaal deel uit van die nieuwe wereldorde. De eerste raketten werden aanvankelijk gelanceerd door Israël, waarna het Amerikaanse leger volgde met raketten die werden afgevuurd vanaf zijn oorlogsschepen en vliegdekschepen in de regio. Dat toont eens te meer de nauwe militaire en politieke band tussen de twee landen aan.
4. Hoewel deze laatste agressie een voortzetting is van het patroon van de regering-Trump om het internationaal recht en de soevereiniteit van naties te minachten en dreigementen en daadwerkelijk geweld te gebruiken om wat zij beschouwt als de belangen van de VS te bevorderen, is Trumps aanval op Iran slechts het laatste hoofdstuk in een lange geschiedenis van Amerikaanse agressie tegen Iran en zijn volkeren. De VS heeft Iran nooit vergeven dat het tijdens de volksrevolutie van 1979, die een einde maakte aan de monarchie van Pahlavi, het door de VS gesteunde repressieve comprador-regime van de sjah ten val bracht. Sindsdien hebben alle Amerikaanse presidenten economische boycots en af en toe militaire acties tegen het land ingezet. Ze hebben allemaal cynisch beweerd het Iraanse volk te steunen tegen de dictatuur van de mullahs, als een dun excuus voor hun verlangen om de regio en haar olievoorraden te controleren.
5. De recente volksopstand tegen de Iraanse regering en de brute manier waarop het Iraanse theocratische regime die heeft neergeslagen, zou sommige mensen sympathiek kunnen maken voor de Amerikaanse/Israëlische aanval, in de hoop dat het tot een regimewisseling zou leiden.
De aanhangers van de verbannen Iraanse royalistische leider Reza Pahlavi, zoon van de sjah, wiens familie in 1979 door de revolutie werd omvergeworpen, zien een kans om weer aan de macht te komen en hebben de militaire aanvallen geprezen. Pahlavi bracht in april 2023 een bezoek aan Israël om te praten over een regimewisseling in Iran en heeft geen geheim gemaakt van zijn hoop dat Netanyahu hem kan helpen bij zijn plannen voor herstel.
6. Toen de bommen begonnen te vallen, kondigde Trump aan het Iraanse volk aan dat ‘het uur van uw vrijheid nabij is’. Deze aanval heeft niets te maken met bevrijding, en niemand mag geloven dat de VS of Israël, met hun handen onder het bloed van Gaza en elders, ook maar enig belang hebben bij menselijke vrijheid of geluk. Dit is een geopolitieke strategische overweging van de krachten van het Amerikaanse imperialisme om meer controle over de regio te krijgen. Zoals we in onze verklaring van 5 januari hebben gezegd: ‘We wijzen de plannen voor ‘regimeverandering’ van Trump en Netanyahu af, die proberen een oplossing van bovenaf op te leggen door de monarchistische beweging te financieren en te dreigen met verdere militaire interventie tegen Iran. Achter de plannen van Trump schuilt de duidelijke doelstelling om controle te krijgen over de fossiele brandstofreserves, zoals hij duidelijk heeft aangegeven met betrekking tot Venezuela.’
7. De massa’s in Iran strijden al jaren om de Iraanse theocratische regering omver te werpen. Vooral Iraanse vrouwen hebben een voortrekkersrol gespeeld in die bewegingen, met name in de ‘Vrouw, Leven, Vrijheid’-beweging in 2022. Iran heeft een grote arbeidersklasse en vakbonden die strijden, met name in de oliesector. Onlangs kwamen studenten massaal in opstand nadat het regime in januari duizenden mensen had afgeslacht. De Iraanse regering is zwak en wordt alleen bijeengehouden door geweld en angst.
8. Het omverwerpen van het Iraanse regime is de taak van het Iraanse volk, en de Vierde Internationale steunt de anti-imperialistische en democratische krachten die daar strijden in hun strijd.
Voor mobilisaties tegen de oorlog over de hele wereld!
Geen oorlog van de VS en Israël tegen Iran;
Solidariteit met het Iraanse volk;
Einde aan het Amerikaanse imperialisme en het Israëlische kolonialisme.
Dit artikel stond op Fourth International. Nederlandse vertaling redactie Grenzeloos.