Abortus: de strijd is onze enige kans op overwinning

Tijdens de ministerraad van zaterdag 20 juni 2026 viel het doek: de discussie over de uitbreiding van het recht op abortus is uitgesteld tot december, samen met een bont ethisch “pakket” dat onder meer de kwestie van draagmoeders en euthanasie voor mensen met dementie omvat ⁽¹⁾https://ww.rtbf.be/article/prevu-pour-durer-deux-heures-le-conseil-ministeriel-restreint-s-eternise-sur-fond-de-questions-ethiques-difficiles-a-trancher-11744332. In de kamercommissie Justitie van 23 juni 2026 heeft de Arizona-meerderheid zonder enige discussie de wetsvoorstellen van oppositiepartijen Anders en PVDA begraven – die de aanbevelingen van de deskundigengroep volgden – met als doel elk debat te vermijden dat de federale coalitie had kunnen doen bezwijken ⁽²⁾https://www.lecho.be/dossiers/gouvernement-federal/la-majorite-empeche-le-debat-sur-l-avortement-via-une-procedure-tres-contestee/10676400.html. Het is weinig verrassend dat deze zoveelste politieke koehandel om een krachtige reactie van de feministische beweging vraagt.

De wendingen in de saga rond het recht op abortus volgen elkaar op en lijken allemaal op elkaar. Het recht van vrouwen, om over hun eigen lichaam te beschikken, wordt opnieuw opgeofferd om de stabiliteit van de regering niet in gevaar te brengen en het wetsvoorstel over de uitbreiding van het recht op abortus wordt tot in de eeuwigheid uitgesteld. Maar kunnen de 500 vrouwen per jaar, die momenteel gedwongen zijn meer dan duizend euro te betalen om in Nederland een abortus te ondergaan, nog langer wachten? Kunnen vrouwen zonder papieren die de wettelijke termijn overschrijden vanwege de trage toekenning van dringende medische hulp, ook wachten tot het einde van het jaar? Wij kunnen niet wachten!

Door elk debat in de commissie te weigeren, versterkt Arizona bovendien de uitholling van de rechtsstaat, in het verlengde van het niet naleven van de parlementaire termijn door de Frans Gemeenschapsregering-Degryse in de onderwijszaak begin deze maand, of van het omzeilen van de adviezen van het Grondwettelijk Hof door federaal asielminister Van Bossuyt. Het is niet aan de regering om te beslissen wat er in het parlement wordt besproken! Met deze nieuwe machtsgreep verergert Arizona de extreme autoritaire verschuiving naar rechts van de staat, terwijl het bovendien doorgaat met het voeren van een brute repressie tegen sociale bewegingen, door middel van een alarmerende toename van politiegeweld ⁽³⁾Met name, maar niet uitsluitend, tijdens de protesten tegen het bezuinigingsplan in het Franstalig onderwijs, waarbij jongeren, en met name jongeren van andere etnische afkomst, het slachtoffer werden van ongehoord geweld. en/of juridische repressie ⁽⁴⁾Zoals bijvoorbeeld onlangs de brute arrestatie van activisten van Code Rouge..

Dit uitstel van de abortuskwestie tot de winter is niet zomaar een extra vertraging van zes maanden. Laten we ons geen illusies maken: de politieke situatie zal in december geen jota zijn veranderd, en niets wijst erop dat de abortuskwestie niet opnieuw voor onbepaalde tijd in de ijskast zal worden gezet bij gebrek aan overeenstemming. De afgelopen zeven jaar van uitstel hadden voor ons een les moeten zijn: van de regerende coalities valt niets te verwachten. Daarom betreuren we de apathie van de feministische beweging in de huidige situatie: brieven schrijven aan de partijen in Arizona en parlementsleden aanspreken zal ons geen steek verder helpen. De feministische beweging moet haar illusies opgeven en weer de strijd aangaan.

Tegenover een regering die de rechten van vrouwen en de democratische waarborgen met voeten treedt, moet de feministische beweging inderdaad een andere koers inslaan. We hebben ruimtes nodig waar alle onderdelen van de beweging (vakbonden, maatschappelijke organisaties, autonome collectieven, linkse partijen) samen hun eisen en strategieën kunnen bespreken, om zo tot overeenstemming te komen. Dat is vandaag de dag de enige manier om een krachtsverhouding met de regering op te bouwen en te winnen. Enkele decennia geleden was het de feministische strijd die het recht op abortus heeft afgedwongen. Ook vandaag zal alleen onze strijd ons in staat stellen om de uitbreiding daarvan te bewerkstelligen.

Een eerste stap in deze hernieuwde strijdwil werd ondertussen gezet met de lancering van de burgerpetitie ‘Ze doen het toch’:  https://doktersvandewereld.be/nieuws-publicaties/abortusrecht-onder-vuur-meer-dan-50-organisaties-lanceren-burgerpetitie. Deze petitie werd door meer dan vijftig organisaties en duizenden individuen onderschreven. Daarmee eisen zij (terecht!):

• Een hervorming van de Belgische abortuswet, zodat iedereen die recht heeft op abortus ook écht geholpen kan worden.
• Een krachtig engagement van de Belgische staat om seksuele gezondheid en reproductieve rechten – waaronder abortus – wereldwijd te beschermen.

Je kan deze petitie ondersteunen via deze link: https://doktersvandewereld.be/zedoenhettoch

Afbeelding: feministische bijeenkomst op 28 september 2023. CC: Gauche anticapitaliste / CC BY-NC-SA 4.0