Flor Vandekerckhove

Varlam Sjalamov: straffer dan Solzjenitsyn

‘Mijn leven was altijd verdeeld tussen twee dingen. Het eerste was literatuur, kunst (…) Het tweede (…) was om deel te nemen aan de sociale strijd van mijn tijd, die ik onmogelijk kon negeren.’ (Varlam Sjalamov) Wanneer Stalins politie in 1929 een illegale drukkerij binnenvalt, treffen ze daar een jonge communist aan. Hij staat naast een stapel vlugschriften waarboven staat: Lenins testament. Die titel verwijst naar een tekst waarin de zieke Lenin al in 1922 de wens uitdrukt dat Stalin van zijn hoge post verwijderd wordt. De betrapte communist heet Varlam Sjalamov (1907-1982), en hij is een overtuigde tegenstander...

Read More

Ode aan de muizen

De Amerikaanse dichter Vachel Lindsay schreef Here ’s to the mice in 1915. Het gedicht staat in een recent heruitgegeven bundel. (°) Kopen hoeft niet, want heel dat boekje kun je hier ook gratis & voor niets beluisteren. Dat komt doordat de gedichten tot het publieke domein behoren, ze zijn van u en mij. Wie het beluisteren van een hele dichtbundel iets teveel van ‘t goede vindt, kan nog elders terecht, want daar kun je dat ene gedicht horen en alleen maar dat. Dat je die verzen kunt beluisteren meld ik niet zomaar, Vachel Lindsay was immers van mening...

Read More

Pantoffelheld

Kijk hier: een paar versleten pantoffels. Daarvan weet ik dat ik ze in 1971 verworven heb. Het jaartal staat gegrift in het identiteitsplaatje dat me tegelijk met de pantoffels overhandigd werd. Zo’n identiteitsplaatje wordt ook een val dood-plaatje genoemd. Soldaten hangen het om hun nek. Het bestaat uit twee gelijke delen, waarop, in mijn geval, te lezen staat: ‘Belgisch leger 71/58921 Vandekerckhove F 12 feb 49’. De 71 slaat op 1971, het jaar waarin ik opgeroepen wordt om mijn dienstplicht te vervullen en dat is ook het jaar waarop de pantoffels in de kazerne voor me klaarstaan. En nu...

Read More

De doodsengel van Stalin

Over de Russische schrijver Boris Pilnjak heb ik het eerder al gehad in We zijn allemaal trotskisten. Daarin doe ik het verhaal van zijn arrestatie in 1937 en zijn executie. Ook over de Kroatische auteur Dubravka Ugresic heb ik al een stukje gepost, meer bepaald over de manier waarop ze de stad Gent beschrijft, terwijl ze daar op een taxi staat te wachten: Een schrijfster in Gent. Vandaag kan ik die twee schrijvers aan elkaar koppelen: de hedendaagse styliste Ugresic en de al lang geleden overleden Pilnjak in één stukje. Ugresic studeert literatuur in de tijd dat Kroatië nog...

Read More

Katoen is straffer dan marihuana

Wie een foto van John Greenleaf Whittier bekijkt, zal daar bezwaarlijk iemand in herkennen die zo nu en dan een joint opsteekt. Toch heeft hij een lang gedicht geschreven waarin hij de geneugten van marihuana bezingt. Voor hem mogen die geneugten dan wel ondeugden zijn, na lezing moet je toch de neiging onderdrukken om naar de frietzak te grijpen. De Amerikaan John Greenleaf Whittler (1807-1892) heeft veel gedichten tegen de slavernij geschreven. Daarin gaat hij tekeer tegen de manier waarop katoenplantages uitgebaat worden. In het zuiden van de Verenigde Staten zijn dat de ondernemingen die de slavernij in stand...

Read More

Doe mee met de SAP

Wil je mee bouwen aan een antikapitalistisch project? Neem contact op met de SAP.

gepubliceerde artikelen