Een ondermaatse mobilisatie

Op zondag 28 april kwamen we met bijna 1000 mensen op straat in Brussel voor de regularisatie van mensen zonder papieren. Deze manifestatie werd georganiseerd door de Coördinatie van mensen zonder papieren, die vooral Brusselse collectieven samen brengt. Zij wilden met de betoging druk uitoefenen op de partijen een maand voor de verkiezingen en vragen dat een regularisatie wordt opgenomen in het volgend regeerakkoord.

De betoging bracht niet enorm veel volk op de been. Terwijl de vorige manifestaties in Brussel ter ondersteuning van de mensen zonder papieren en vluchtelingen steeds 2000 of 3000 mensen op straat kregen, was dit nu helaas niet het geval. De zwakke opkomst moet ons doen nadenken.

Het comité van werknemers zonder papieren van het Brusselse ACV en de kleine delegatie van het ABVV (beide hebben steeds weinig steun gekregen van de rest van hun vakbond) waren zoals steeds aanwezig met een strijdbare delegatie. Het Burgerplatform voor opvang van vluchtelingen had haar netwerk van solidaire burgers echter duidelijk niet gemobiliseerd. Enkel Alexis Deswaef , voorzitter van het Platform, was aanwezig om het woord te nemen bij de aanvang van de manifestatie, met een aantal mensen van het Platform. Het lijkt er meer en meer op dat het Platform zich niet meer wil verbinden met de strijdbare bewegingen en zich tevreden stelt met het bieden van dringende humanitaire steun. Het is nochtans dankzij de grote mobilisaties van december 2017 en van januari en februari 2018 dat we de regering hebben kunnen doen terugkrabbelen rond het wetsontwerp op de huisbetredingen, de ‘Achterhuiswet’.(1)Zie https://www.sap-rood.org/aufmachen/

Het merendeel van de politieke organisaties en partijen toonde ook nog maar eens hun desinteresse voor de mensen zonder papieren. Met de SAP-Gauche anticapitaliste hadden we nationaal gemobiliseerd (met onze bescheiden krachten, we zijn een kleine organisatie), maar de meeste organisatie die de capaciteit hebben veel volk te mobiliseren waren slechts met een handvol aanwezig, en meestal eerder discreet. PS, sp.a en Groen waren helemaal afwezig. Helaas was dit ook het geval voor de solidariteitsgroepen en vluchtelingenwerkingen uit Vlaanderen, een handvol individuen niet te na gesproken.

Welke partijen steunen de mensen zonder papieren?

We moeten vaststellen dat de electorale inzet sterker is dan het programma voor een reeks partijen die al maanden met de Coördinatie van mensen zonder papieren in gesprek zijn. Terwijl zowel de PVDA, Ecolo als de PS hen beloften deden, volgen de daden niet.

In het federaal programma van de PVDA (2)Zie https://www.pvda.be/vluchtelingen_de_oorzaken_van_het_vluchten_aanpakken komt het woord ‘regularisatie nergens voor. Bij de centrale eisen wordt er niet over gesproken, enkel in de verdere uitleg bij de eisen kunnen we het volgende vinden:

“De mensen zonder papieren die hier al lang verblijven, moeten ook uit de clandestiniteit kunnen komen. Wij laten de aanvragen van deze mensen om een verblijfsvergunning en werkvergunning te verkrijgen door een onafhankelijke commissie beoordelen op basis van heldere en objectieve criteria.

Deze onafhankelijke commissie zien we als volgt samengesteld: ambtenaren van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal overleg, vakbondsmensen en mensen van erkende vluchtelingenorganisaties. De aanvragen moeten daarbij beantwoorden aan duidelijke, transparante en permanente criteria :

– “duurzame banden” (werk, sociale banden, taalkennis);

– een asielprocedure die al te lang duurt;

– een ernstige persoonlijke humanitaire situatie;

– een niet-begeleide minderjarige.”

Het is ook enkel in de verdere uitleg dat we een enkele zin terug vinden over de uitwijzingen: “Wij zijn voor de sluiting van de gesloten centra en tegen gedwongen uitwijzingen. Wie hier zonder papieren verblijft, moet daarom nog niet als een crimineel behandeld worden. Een beleid van repressie en gedwongen repatriëring leidt naar schendingen van de mensenrechten.” De PVDA legt ons nog steeds niet het verschil uit tussen een ‘gedwongen’ en ‘niet gedwongen’ uitwijzing.

De PS van haar kant (3)Zie https://www.ps.be/#/Election/Programme pleit voor een regularisatie op basis van criteria. Hierbij verwijst ze naar criteria die bij vroegere regularisaties werden gehanteerd en die als ‘basis voor een discussie kunnen dienen om criteria vast te stellen die in het betreffende geval kunnen worden gehanteerd’. De aanvragen tot regularisatie moeten behandeld worden door een permanente en onafhankelijke commissie. Een aanvraag tot regularisatie op basis van humanitaire ff medische redenen moet ook gratis worden.

Ecolo pleit in haar programma (4)Zie https://ruche.ecolo.be/ruche/public/447a11 voor een regularisatie op basis van criteria, maar enkel voor werkende mensen zonder papieren. De partij pleit ook voor de sluiting van de gesloten centra.

De eisen van de Coördinatie van mensen zonder papieren

Het is duidelijk dat geen enkele van deze drie partijen de aanbevelingen van de Coördinatie van mensen zonder papieren (5)Zie https://sanspapiers.be/wp-content/uploads/2019/04/Elections-mai-2019-Recommandations-des-sans-papiers.pdf ondersteunt. Zij vragen onder meer de uitbreiding van de regularisatiecriteria op basis van:

– “slachtoffer’ zijn van de te lange asielprocedure;

– in de onmogelijkheid verkeren om terug te keren naar het land van herkomst;

– zwaar ziek of gehandicapt zijn;

– de sociale banden en?of humanitaire omstandigheden;

– het project sociaaleconomisch bij te dragen in België.

Maar ze schuiven ook duidelijke eisen naar voor:

– de stopzetting van de criminalisering van mensen zonder papieren;

– de sluiting van de gesloten centra;

– de stopzetting van de uitwijzingen;

– respect voor de fundamentele rechten, zoals toegang tot gezondheidszorg en onderwijs;

– vrijheid van verkeer voor personen.

We stellen vast dat deze drie partijen het minimum doen om kiezers aan te trekken die gevoelig zijn voor deze kwestie, maar dat ze geen van allen de eisen en verzuchtingen van de mobilisaties en van de mensen zonder papieren zelf vertolken. (6)Bij Groen en sp.a vinden we in de programma’s niets terug over een mogelijke nieuwe regularisatie. Groen spreekt zich enkel uit voor de sluiting van de gesloten centra voor gezinnen met kinderen. De sp.a blijft nog steeds uitdrukkelijk voorstander van gedwongen uitwijzingen.

Een strijdbare beweging opbouwen

Om dit te veranderen, is er maar een oplossing: het ondersteunen van de zelforganisatie en de acties van de onderdrukte groepen. In deze kwestie is de Coördinatie van mensen zonder papieren een perfect voorbeeld. Als bondgenoten en ondersteuners van hun strijd, moeten we hun initiatieven steunen en mee zichtbaar maken.

In tegenstelling tot wat het geval is in sommige andere steden in Wallonië en in Vlaanderen is de steun aan de strijd van de mensen zonder papieren in Brussel heel verdeeld en weinig eensgezind. Elke organisatie of collectief geeft voorrang aan het naar voor schuiven van haar eigen programma eerder dan aan het ondersteunen van de eisen van de mensen zonder papieren zelf. Voor ons is het dringend een echte beweging ter ondersteuning van de mensen zonder papieren op te bouwen die zo breed mogelijk is, open voor iedereen (verenigingen, politieke organisaties en individuen) en die als basis de eisenbundel van de Coördinatie van mensen zonder papieren heeft.

Na de verkiezingen van mei moeten we zulke beweging heropbouwen. We mogen ons niet tevreden stellen met een paar betogingen zonder band met de vorige om de drie maand. Zulke beweging zou ook een echt actieplan op lange termijn kunnen uitwerken en zich waar ze kan laten horen om de regularisatie af te dwingen. Laat ons de krachtsverhoudingen ombuigen ten voordele van de strijd van de mensen zonder papieren!

Voetnoten   [ + ]

1. Zie https://www.sap-rood.org/aufmachen/
2. Zie https://www.pvda.be/vluchtelingen_de_oorzaken_van_het_vluchten_aanpakken
3. Zie https://www.ps.be/#/Election/Programme
4. Zie https://ruche.ecolo.be/ruche/public/447a11
5. Zie https://sanspapiers.be/wp-content/uploads/2019/04/Elections-mai-2019-Recommandations-des-sans-papiers.pdf
6. Bij Groen en sp.a vinden we in de programma’s niets terug over een mogelijke nieuwe regularisatie. Groen spreekt zich enkel uit voor de sluiting van de gesloten centra voor gezinnen met kinderen. De sp.a blijft nog steeds uitdrukkelijk voorstander van gedwongen uitwijzingen.