Oktober 1917 en de Belgische arbeidersbeweging

Uitgeverij Memogrames en het CarCoB (de Franstalige tegenhanger van het Dacob, het “Archief en bibliotheek voor de studie van het communisme”) gaven onlangs een boek heruit dat in 1967 geschreven werd door Claude Renard, militant van de Kommunistische Partij van België (KPB). De heruitgave is interessant om verschillende redenen. Vooreerst omdat het werk minutieus de […]

Film: de Black Panthers als voorhoede van de revolutie

Black Lives op het witte doek Terwijl de Black Lives Matter-beweging volop actief is in de Verenigde Staten en strijd voert tegen racisme, politiegeweld en de sociale achterstelling van de zwarte bevolking, werden in de voorbije jaren enkele interessante films en documentaires gedraaid over de geschiedenis van de strijd van de zwarte Amerikanen voor gelijke […]

Gramsci en de Russische Revolutie

Tachtig jaar geleden, op 27 april 1937, overleed Antonio Gramsci, nadat hij de laatste tien jaar van zijn leven in een fascistische gevangenis had doorgebracht. Gramsci kreeg later erkenning voor het theoretische werk van zijn aantekeningenboeken uit de gevangenis. Maar zijn politieke bijdragen begon hij al tijdens de Eerste Wereldoorlog toen hij een jonge student […]

De grote cowboystaking

Op 23 maart 1883 kreeg een groep cowboys opdracht om de kudde naar de markt te brengen. Ze wilden boter bij de vis en omdat het geld er niet meteen kwam legden ze het werk neer. De actie nam uitbreiding en gedurende bijna drie maaanden kregen zeven grote ranches met een werkstaking te maken waarbij […]

Vanaf het Finland Station

Goed honderd jaar geleden, in de nacht van 3 april 1917, kwam Lenin aan op het Finland treinstation in Petrograd. Daarmee zou hij de strategie van de Bolsjewiki omgooien en het verloop van de Russische revolutie veranderen. Toen Vladimir Lenin honderd jaar geleden in Petrograd aankwam in de ‘verzegelde’ trein, die vanuit Zwitserland door Duitsland […]

Saluut aan Catalonië

“Een volkomen juiste, onbevooroordeelde verantwoording van de gevechten in Barcelona zal er nooit komen, want de bronnen bestaan niet die daarvoor nodig zouden zijn. Het enige materiaal van toekomstige geschiedschrijvers zal een berg beschuldigingen en partijpropaganda zijn.” George Orwell in Saluut aan Catalonië. Over sommige gebeurtenissen geraken we niet uitgepraat, zelfs al zijn ze al […]

Een bloedig kolonialisme: de Indische onafhankelijkheidsoorlog 1945-1949

In De brandende kampongs van Generaal Spoor beschrijft Rémy Limpach de Nederlandse koloniale oorlog in Indonesië. De Nederlandse troepen gebruikten structureel extreem geweld, zowel tegen opstandelingen als tegen de bevolking zelf. Tot welke conclusies leidt dit? Bij de publicatie van De brandende kampongs van Generaal Spoor werd het debat over de koloniale oorlog in Indië, […]

Duistere tijden voor de historische herinnering in Oost-Europa

Foto: het inmiddels verwijderde standbeeld van Georg Lukács in Boedapest In verschillende landen van Oost-Europa hebben de meest reactionaire rechterzijdes zich weten te versterken in de voorbije jaren. In Polen regeert sinds 2015 het ultraconservatieve Recht en Rechtvaardigheid van Jaroslaw Kaczyński; in Hongarije bestuurt sinds 2010 de partij Fidesz van Viktor Orban, terwijl de fascisten […]

Trotski in New York

Op 13 januari 1917 komt de Russische banneling Leon Trotski aan in New York ‘waar in de straten de esthetische theorie van het kubisme en in de harten de zedelijke filosofie van de dollar heerst.’ Het zijn Trotski’s woorden en ik haal ze uit zijn autobiografie die je hier in een ouderwetse Nederlandse vertaling van […]

Op zoek naar een passend stukje voor 1 mei

1 mei, Dag van de Arbeid. Terwijl ik op zoek ga naar een passend onderwerp, passeert een merkwaardig beeld mijn geestesoog. Ik zie een jongeman, een twintiger. In Amsterdam fietst hij naar de gemeenteraad waarin hij als provo verkozen werd. Het beeld is zwart-wit, het komt uit een tijd zonder kleurentelevisie. De jongeman heet Roel […]