Moskou 1939, verhaal wordt tribunaal

Isaak Babel en zijn vrouw Zjenja aan het strand van Sint-Idesbald in België, zomer 1928. ‘Babel is wellicht degene die ik nu met de grootste interesse lees.’ Leon Trotski, 1932 In Le Triomphe de l’Artiste (1) citeert Tzvetan Todorov een dagboekfragment van Isaak Babel. Die schrijft op 3 juni 1920: ‘De kleine joodse filosoof […] […]

De schrijver en de maarschalk

R.B. Kitaj, Isaac Babel Riding with Budyonny 1962. Olie op doek. Mijn favoriete schrijver is Isaak Babel (1894-1940), een Rus wiens aanbevelenswaardige werk volledig in het Nederlands beschikbaar is. (1) Uiteraard is dat oeuvre ook in het Engels vertaald en zo’n vertaling kun je hier gratis van het internet afhalen; 1072 bladzijden, legaal te downloaden. […]

I am not your negro

‘Ik ben niet jullie neger.’ Met die uitspraak gaf de zwarte Amerikaanse schrijver James Baldwin aan dat hij bedankte voor de rol van Oom Tom en die van Excuus Truus voor het racisme in de Verenigde Staten in de vorige eeuw. Mede daarom begon hij in 1979 aan een boek met als titel Remember This […]

Verdi, Puccini, Marx

Volgens Marx was de burgerlijke economische theorie aanvankelijk “wetenschappelijk” van aanpak om daarna “apologetisch” te worden. Adam Smith en Ricardo vertegenwoordigden de opkomende, revolutionaire bourgeoisie. Marx zelf steunde op hen in zijn theorie over de waarde. Maar eens voorgoed aan de macht en geschraagd door de industriële ontwikkeling verlangde de bourgeoisie maar een ding: de […]

Huts slaat weer toe

Er is maar één Vlaanderen en natiebaas Fernand Huts is zijn profeet. Een half jaar geleden verklaarde deze zelfverklaarde cultuurhistoricus dat Vlaanderen het kapitalisme en de lopende band heeft uitgevonden. Hij vulde bij die gelegenheid het Gentse Caermersklooster met enkele pronkstukken uit zijn kunstverzameling. Vandaag slaan de man en zijn Phoebus Foundation weer toe, dit […]

Chez Nous, een film over de strategie van het Franse Front National

Nord-Pas-de-Calais, een vroeger steenkoolbekken Chez Nous, de nieuwste film van de Belgische regisseur Lucas Belvaux (Pas son genre, 38 témoins), vangt aan met een schets van de Franse regio Nord-Pas-de-Calais. We merken onmiddellijk een aantal gelijkenissen met België op: net als in Vlaanderen heten mensen er “Vermeersch”, net als in de streek rond Ieper vinden […]

Dode Hoek, een film over het huidig extreemrechts klimaat

Nabil Ben Yadir is misschien wel de belangrijkste geëngageerde Belgische artiest van de voorbije jaren. In 2009 maakte hij Les Barons, een succesvol debuut over de problematiek van jongerenwerkloosheid in de volkse Brusselse gemeente Molenbeek. In 2013 volgde La Marche, een historische film over de Franse Marche pour l’égalité et contre le racisme van 1983, […]

Film: Neruda

In 2013 won de Chileense regisseur Pablo Larraín met No de Oscar voor beste niet-Engelstalige film. No is een film over de democratische transitie in Chili in 1988 na vijftien jaar Pinochet-dictatuur. Met zijn nieuwste film Neruda levert Larraín opnieuw een bijdrage aan de weergave van de Chileense geschiedenis op het grote scherm. Ditmaal gaat […]

Film: Elser, de dorpeling die bijna geschiedenis schreef

De Duitse cinema heeft een sterke reputatie wat betreft politiek-historische films over het nazisme, de DDR en de Bondsrepubliek. Denk maar aan Good Bye, Lenin! (2003), Sophie Scholl (2005), Das Leben der Anderen (2006), Der Baader Meinhof Komplex (2008) of Der Staat gegen Fritz Bauer (2015) om er enkelen te noemen die u bekend in […]

Kunst, redster in nood

“Cultuur redt de wereld” schrijft Marc Reynebeau in De Standaard, en hij voegt er terecht aan toe: “maar altijd slechts voor eventjes”. Nu het materialistische geloof in de “onzichtbare hand” (markt, neoliberalisme) door de mand valt, keert het geloof weer terug. Tot zover Reynebeau die cultuur hier opvat als “gestolde traditie” waarin “onze normen en […]